CAES.es — Certificados de Aforro Enerxético
CAES.es
Industrial

CAE IND030 — Recuperación de calor residual industrial: intercambiadores e aforro enerxético

recuperacióncalor residualintercambiadorproceso

Que é a ficha CAE IND030?

A ficha CAE IND030 describe unha actuación do sistema de Certificados de Aforro Enerxético (CAE), regulada polo Real Decreto 36/2023, dedicada á recuperación da calor residual xerada polos procesos industriais. Engloba a instalación de intercambiadores de calor (gas-gas, gas-líquido, líquido-líquido), recuperadores entálpicos, ORC (Organic Rankine Cycle), bombas de calor de revalorización e sistemas de almacenamento térmico que aproveitan fluxos de calor de baixa, media ou alta temperatura que habitualmente se disipan á atmosfera.

Aplícase a industrias con procesos térmicos continuos dos sectores siderúrxico, cementeiro, vidreiro, cerámico, químico, papeleiro e agroalimentario, onde habitualmente se desaproveita entre o 20 % e o 50 % da enerxía primaria consumida. Os suxeitos obrigados do sistema CAE (comercializadoras de gas, electricidade e carburantes) adquiren os CAES xerados e monetizan así cada kWh de enerxía recuperada e inxectada de novo no proceso.

É unha das actuacións de maior potencial económico do catálogo industrial: os CAES poden cubrir entre o 30 % e o 60 % do investimento, importe acumulable co PERTE de Descarbonización Industrial (Next Generation), os programas IDAE-PRTR para a eficiencia enerxética na industria e a dedución por investimentos ambientais do Imposto sobre Sociedades.

En que consiste?

Un sistema de ventilación con recuperación de calor renova o aire da túa vivenda sen perder a temperatura interior: o aire sucio que sae cede a súa calor ao aire limpo que entra. Así respiras aire fresco sen desperdiciar enerxía.

Como funciona?

A recuperación da calor residual deséñase tras unha auditoría enerxética que mapea os fluxos térmicos do proceso mediante balances de masa e enerxía. As solucións máis comúns son intercambiadores de carcasa e tubos ou de placas para prequentar a auga de achega das caldeiras, o aire de combustión ou o aire de proceso, captando fumes de forno ou aire de secadoiros que saen a 150-400 C.

Cando os fluxos residuais son de moi alta temperatura (>300 C), os ciclos ORC permiten xerar electricidade con rendementos do 12-22 %, integrándose na rede interna da fábrica. Para temperaturas medias-baixas (60-120 C), as bombas de calor industriais de revalorización elevan o nivel térmico ata os 90-160 C para reinxectar a calor no proceso de orixe.

Para xerar CAES, a actuación debe cumprir tres requisitos: (1) aforro enerxético mínimo demostrable mediante medicións segundo a UNE-EN ISO 50001 antes e despois da instalación, (2) equipos con marcado CE e eficiencia certificada segundo a UNE-EN 308 (recuperadores) ou a UNE-EN 14511 (bombas de calor), (3) auditoría enerxética previa e verificación final por entidade acreditada por ENAC, con conformidade documental ante a comunidade autónoma competente.

Por que che interesa?

  • Podes obter un ingreso de entre 4250 € e 1.550.000 € grazas á venda dos Certificados de Aforro Enerxético (CAE) xerados.
  • Os CAE permiten financiar parte do investimento, reducindo significativamente o custo que pagas do teu peto.
  • Esta medida é compatible con outras axudas e subvencións públicas (fondos Next Generation, axudas autonómicas, deducións no IRPF).
  • Reduce os custos operativos da túa empresa e mellora a túa competitividade.

Aforro estimado

Rango orientativo segundo o tamaño do proxecto. O aforro real depende das características da túa instalación.

Enerxía aforrada

50.000 – 10.000.000

kWh/ano

Valor dos CAE

4250 – 1.550.000

EUR

Casos de uso

Cementeira — Andalucía, recuperación de fumes do forno de clínker

Instalación dun intercambiador gas-aire nun forno rotativo de cemento (fumes a 320 C) para prequentar o aire de combustión. Potencia recuperada: 2,8 MW; horas anuais: 8 200. Aforro: ~17 200 MWh/ano de combustible alternativo. CAES xerados: aproximadamente 1 720 000 EUR sobre un investimento de 2 400 000 EUR, ROI co CAE incluído inferior a 18 meses.

Industria cerámica — Castelló, ORC sobre forno túnel

Implantación dun ciclo ORC de 350 kWe alimentado polos fumes do arrefriamento do forno cerámico. Produción eléctrica: ~2 600 MWh/ano autoconsumidos. CAES: ~260 000 EUR, sobre un investimento total de 850 000 EUR, complementado cun 30 % de axuda Next Generation do PERTE de Descarbonización Industrial.

Planta agroalimentaria — Lleida, intercambiador en secadoiro

Recuperador de calor entálpico no aire de saída do secadoiro de alimentos (90 C). Potencia recuperada: 180 kW térmicos durante 6 500 h/ano. Aforro: ~1 050 MWh/ano de gas natural. CAES xerados: ~105 000 EUR, que financian o 55 % dun investimento de 190 000 EUR. ROI co CAE: 12 meses.

Quen pode beneficiarse?

  • Industrias con procesos térmicos
  • Temperatura dos gases residuais > 80C

Documentación necesaria

Non te preocupes se non tes todos estes documentos — axudámosche a conseguilos:

  • Estudo de viabilidade
  • Medicións térmicas
  • Ficha técnica do intercambiador

Preguntas frecuentes sobre a ficha CAE IND030

Cal é o prezo dun sistema de recuperación de calor residual na industria en 2026?

O prezo depende moito da potencia e da temperatura do fluxo residual. Como referencia, un intercambiador gas-líquido para prequentamento custa entre 800 e 1 800 EUR/kW térmico instalado; un ORC industrial sitúase entre 2 200 e 3 500 EUR/kWe; unha bomba de calor de revalorización de alta temperatura, entre 1 200 e 2 200 EUR/kW. O CAE IND030 reduce o custo neto entre un 30 % e un 60 %, acumulable coas axudas Next Generation e a dedución por investimento ambiental do Imposto sobre Sociedades.

Pode solicitar o CAE IND030 unha peme ou unha gran empresa industrial?

Si. A ficha CAE IND030 está aberta a calquera empresa industrial con procesos térmicos que xeren fluxos residuais por riba de 80 C, independentemente do tamaño. É habitual en grandes industrias do sector cementeiro, siderúrxico, químico e vidreiro, pero tamén é moi rendible en pemes do sector agroalimentario, papeleiro e cerámico con potencias recuperables a partir de 50 kW.

Canto se aforra ao ano coa recuperación de calor segundo a ficha CAE IND030?

O aforro é función directa da potencia térmica recuperada, das horas de operación e da eficiencia do intercambiador. Como referencia, un sistema de 500 kW térmicos que recupera fumes durante 7 000 h/ano cunha eficiencia do 75 % aforra uns 2 625 MWh/ano, equivalentes a 105 000-160 000 EUR/ano na factura enerxética (segundo o combustible substituído), ademais de xerar CAES por un valor aproximado de 260 000 EUR cobrados unha soa vez tras a verificación.

É compatible o CAE IND030 con outras axudas (Next Generation, IDAE, deducións)?

Si. Os CAE son compatibles co PERTE de Descarbonización Industrial Next Generation (axudas de ata o 40 % para grandes empresas e o 50 % para pemes), os programas do IDAE de eficiencia enerxética industrial e a dedución por investimentos ambientais do Imposto sobre Sociedades. A acumulación máxima non pode superar o 100 % do custo subvencionable, o que na práctica permite financiar entre o 75 % e o 95 % do investimento total.

Que documentación industrial necesito para tramitar a ficha CAE IND030?

Necesitas: (1) auditoría enerxética previa asinada por técnico competente con medicións térmicas do fluxo residual, (2) estudo de viabilidade técnico-económica con balances de enerxía, (3) ficha técnica do recuperador ou intercambiador con marcado CE e eficiencia certificada segundo a UNE-EN 308 ou a UNE-EN 14511, (4) memoria técnica e enxeñaría de detalle, (5) facturas de subministración e instalación e (6) informe final de verificación emitido por entidade acreditada por ENAC con medicións posteriores á posta en servizo.

AE = Q_{recuperado} × h × η_{intercambiador}

Fórmula simplificada con fins informativos. O cálculo que vale para o expediente é o da ficha publicada no BOE (anexo I da Orde TED/845/2023 e as súas actualizacións), que pode usar outro código ou variables distintas.

Información orientativa elaborada a partir das fichas estandarizadas do Ministerio para a Transición Ecolóxica (MITECO), publicadas no marco do Real Decreto 36/2023 do sistema de Certificados de Aforro Enerxético. O código e a denominación oficiais da actuación poden diferir: consulta o catálogo vixente publicado no BOE antes de presentar un expediente.Última actualización: xullo de 2025.

Fichas relacionadas

Estas fichas poden complementar o teu proxecto de aforro enerxético:

Solicita unha estimación dos teus CAE

Responde 3 preguntas e enviámosche unha estimación orientativa, sen compromiso.

Cal é o teu perfil?