Autoconsumo fotovoltaico residencial: guía completa 2026
España goza de máis de 2.500 horas de sol ao ano, o que fai do autoconsumo fotovoltaico un dos investimentos enerxéticos máis rendibles para os fogares. Unha instalación de paneis solares pode reducir a túa factura eléctrica entre un 50% e un 70%, cun retorno do investimento de 6 a 9 anos. Explicámosche todo o que precisas saber para dar o paso.
Que tamaño de instalación precisas?
O dimensionamento correcto é clave para maximizar o aforro e o retorno do investimento. Unha instalación demasiado pequena desaproveita o potencial do tellado; unha demasiado grande xera excedentes que se compensan a un prezo baixo.
Para unha vivenda unifamiliar media cun consumo anual de 3.500-5.000 kWh, a instalación óptima é de 3 a 6 kWp. No sur de España (Andalucía, Murcia, Canarias), cada kWp instalado produce uns 1.600-1.800 kWh ao ano. No centro (Madrid, Castela), uns 1.400-1.600 kWh. No norte (Galicia, Cantabria, País Vasco), uns 1.100-1.300 kWh.
Se tes previsto instalar aerotermia ou un punto de recarga para vehículo eléctrico, convén sobredimensionar a instalación a 5-8 kWp para cubrir parte do consumo adicional con enerxía solar gratuíta.
3 kWp
Instalación básica
7 paneis, para consumos de ata 3.500 kWh/ano. Custo: 4.000-5.000€
5 kWp
Instalación media
12 paneis, para consumos de 4.000-6.000 kWh/ano. Custo: 5.500-7.000€
6+ kWp
Instalación ampliada
14+ paneis, con aerotermia ou coche eléctrico. Custo: 7.000-8.000€+
Aforro real e compensación de excedentes
O aforro co autoconsumo fotovoltaico procede de dúas vías: o autoconsumo directo (consumes a enerxía que produces no momento) e a compensación de excedentes (a enerxía sobrante vértese á rede e a túa comercializadora descóntache un importe na factura).
Unha familia media cunha instalación de 5 kWp autoconsome directamente o 30-40% da produción solar (máis se adapta os seus hábitos: poñer a lavadora, o lavalouzas e as cargas durante o día). O resto compénsase a aproximadamente 0,05-0,08€/kWh. En conxunto, o aforro total oscila entre o 50% e o 70% da factura eléctrica, o que equivale a 500€ a 1.000€ ao ano.
Cunha batería de almacenamento (6-10 kWh), o autoconsumo directo sobe ao 60-80% e o aforro achégase ao 80-90% da factura. Porén, a batería engade 3.000-5.000€ ao custo e alonga a amortización. A súa rendibilidade depende do prezo da electricidade e da tarifa contratada.
Axudas, fiscalidade e CAE para o autoconsumo
As administracións públicas incentivan activamente o autoconsumo solar en España. Estas son as principais axudas en 2026:
- Deducións no IRPF: ata un 20% de dedución do investimento en instalacións fotovoltaicas para autoconsumo na vivenda habitual (base máxima de 5.000€). Se a instalación reduce a demanda de calefacción/refrixeración nun 30%, a dedución sobe ao 40%.
- Bonificación do IBI: a maioría dos concellos españois ofrecen bonificacións do 30% ao 50% do IBI durante 3 a 5 anos por instalar paneis solares. En cidades como Madrid, Barcelona, Valencia e Sevilla xa están en vigor.
- Bonificación do ICIO: moitos concellos bonifican ata o 95% do Imposto sobre Construcións, Instalacións e Obras (ICIO) para as instalacións de autoconsumo.
- Certificados de Aforro Enerxético (CAE): a enerxía solar térmica (AQS solar) xera directamente CAE. Na fotovoltaica, o aforro computa de forma indirecta cando se combina con sistemas eléctricos eficientes. Consulta os detalles na nosa guía sobre os CAE.
Coa combinación de IRPF, IBI e ICIO, unha instalación de 5 kWp de 6.000€ pode recibir axudas equivalentes a 1.500-2.500€, o que reduce o investimento neto a 3.500-4.500€ e o prazo de amortización a 6 a 7 anos.
Autoconsumo + aerotermia: a combinación gañadora
A combinación de paneis solares fotovoltaicos con aerotermia é a solución máis eficiente e sustentable para unha vivenda. A aerotermia consome electricidade e os paneis solares xérana de balde: na práctica, podes quentar e refrixerar a túa casa coa enerxía do sol.
No verán, cando a produción solar é máxima, a aerotermia en modo refrixeración consome electricidade que os paneis producen de sobra. No inverno, a produción solar é menor, pero segue a cubrir parte do consumo de calefacción. O resultado é unha vivenda con emisións de CO2 próximas a cero e unha factura enerxética anual de apenas 200-400€ (fronte aos 1.500-2.500€ dunha vivenda con gas e sen paneis).
Ficha CAE de referencia
Consulta a ficha estandarizada de aforro para as instalacións de autoconsumo fotovoltaico no sector residencial.
Ver ficha: Autoconsumo fotovoltaico residencial →Preguntas frecuentes sobre o autoconsumo solar
Cantos paneis solares preciso para unha vivenda unifamiliar?
Unha vivenda unifamiliar media en España consome entre 3.000 e 5.000 kWh ao ano. Para cubrir o 50-70% deste consumo, precisas unha instalación de 3 a 6 kWp, o que equivale a 7-14 paneis de 430 W. O dimensionamento óptimo depende do teu consumo real, da orientación e inclinación do tellado, das sombras e de se tes previsto instalar aerotermia ou coche eléctrico.
Canto custa instalar paneis solares en 2026?
O prezo dunha instalación fotovoltaica residencial en 2026 oscila entre 4.000€ e 8.000€ para sistemas de 3 a 6 kWp, incluíndo paneis, inversor, estrutura, cableado, legalización e posta en marcha. O prezo medio por kWp instalado está arredor de 1.200-1.400€. As instalacións con batería (6-10 kWh) engaden entre 3.000€ e 5.000€ adicionais.
Como funciona a compensación de excedentes?
No autoconsumo con compensación simplificada, a enerxía que producen os teus paneis e que non consumes vértese á rede. A túa comercializadora compénsate por esa enerxía a un prezo (aproximadamente 0,05-0,08€/kWh) que se desconta da túa factura mensual, aínda que nunca pode dar lugar a unha factura negativa. É dicir, podes reducir o termo de enerxía a cero, pero non gañar diñeiro.
É compatible o autoconsumo fotovoltaico coa aerotermia?
Si, e é unha das combinacións máis eficientes. A aerotermia consome electricidade e, se esa electricidade procede de paneis solares, o custo de funcionamento redúcese drasticamente. Nunha vivenda con aerotermia, recoméndase sobredimensionar a instalación fotovoltaica (5-8 kWp) para cubrir parte do consumo da bomba de calor. No verán, os excedentes fotovoltaicos poden alimentar a refrixeración.
Que trámites son necesarios para instalar autoconsumo solar?
Os trámites principais son: deseño e memoria técnica da instalación, solicitude de punto de conexión á distribuidora (se procede), licenza de obra ou declaración responsable ante o concello, execución da instalación por un instalador autorizado, certificado de instalación eléctrica (CIE), rexistro no RAIPRE (Registro Administrativo de Instalaciones de Producción de Energía Eléctrica) e contrato de compensación de excedentes coa túa comercializadora. Un instalador profesional xestiona todos estes pasos.
Preparado para xerar a túa propia enerxía?
Axudámoste a dimensionar a túa instalación fotovoltaica, a atopar instaladores certificados e a maximizar todas as axudas dispoñibles. Solicita información sen compromiso.
Solicita un estudo solar gratuíto